سلجوقيان ، شغل دژخيم ( جاندار ) واجد اهميت بسيار بود . در سندى كه از طرف تكش نوشته شده « 1 » « جاندار » در شمار بزرگان لشكر و سران نگهبانان سلطان نام برده شده است . در زمان سلطنت محمد خوارزمشاه ، اياز كه مأمور اجراى احكام قتل صادره از طرف سلطان بوده ، لقب « جهان پهلوان » داشته و رياست فوجى مركب از ده هزار سوار را عهده‌دار بوده است « 2 » . در بارهء قدرت رئيس مأموران ادارى اطلاعات ما كمتر است . ظاهرا نظام الملك محمد بن مسعود الهروى وزير محمد خوارزمشاه « 3 » پسر وزير تكش بوده « 4 » و در اين مورد نيز مانند دودمانهاى پيشين به وزارت موروثى برمىخوريم . اساس و شيوهء اقطاعات لشكرى كه در زمان سلجوقيان بسط يافته بوده در اين دوران هم كماكان وجود داشته . سپهسالارى كه در عهد تكش به ولايت بار چين ليغ كنت [ بار جنلغ ، بار جنليغ كنت ] منصوب شده بوده ، « برسم عنايت از طريق « ديوان عرض » ( يعنى ادارهء لشكرى ) يكى از قراء آن محل را دريافت داشت كه به رباط طغانين موسوم بوده « 5 » . شاهزاده يغان طغدى [ قير خان ابو الفتح ] در عهد همان سلطنت قريهء نوخاس را كه قانونا جزء اموال بلا صاحب

--> ( 1 ) - « متون » ، ص 78 ( بغدادى ، « كتاب التوسل » ، ( چاپ بهمنيار ، 130 ) ) . ( 2 ) - نسوى ، « سيرت جلال الدين » ، متن ، 23 ؛ ترجمه 40 . ( 3 ) - همانجا ، متن 28 ؛ ترجمه ، 50 . ( 4 ) - دربارهء وى رجوع شود به : ژوكوسكى ، « ويرانه‌هاى مرو قديم » ، ص 33 . ( 5 ) - « متون » ، ص 75 - 74 ( بغدادى ، « كتاب التوسل » ؛ ( چاپ بهمنيار ، 43 - 38 ) ) .